Mistrzostwa świata Formuły 1 to w sezonie 2011 dwadzieścia wyścigów Grand Prix, w których dwudziestu czterech kierowców ściga się bolidami, dwunastu zespołów. Całość zawodów odbywa się weekendy - od piątku do niedzieli. W piątek odbywają się treningi, w sobotę kolejny trening oraz kwalifikacje, w niedzielę wyścig.

Punktacja:

W wyścigu punkty zdobywa pierwszych dziesięciu zawodników - za odpowiednie miejsca kolejno:

25-18-15-12-10-8-6-4-2-1 - klasyfikowane są jedynie bolidy, które pokonały 90 proc. dystansu całego Grand Prix. Rywalizacja mistrzostw świata obywa się w dwóch klasyfikacjach - indywidualnej i konstruktorów (rywalizacja poszczególnych stajni).

Jeśli wyścig zostanie przerwany po przejechaniu przez lidera mniej, niż 75 proc. dystansu - przyznaje się połowę punktów. Jeśli przejechano mniej, niż dwa okrążenia - punkty nie są przyznawane.

Jeżeli na koniec sezonu zawodnicy mają równą liczbę punktów - decyduje większa liczba zwycięstw. W przypadku remisu bierze się pod uwagę liczbę drugich miejsc, trzecich etc.

Weekend Grand Prix:

Niedzielne wyścigi to kulminacja trwającego trzy dni wydarzenia, na które składają się trzy etapy. W piątek (podczas GP Monako w czwartek) odbywają się 2 sesje po 90 minut. W sobotę natomiast poranna sesja treningowa która trwa godzinę, a między a trzy godziny później sesja kwalifikacyjna. Wyścig startuje w niedzielę, najczęściej o 14:00 czasu miejscowego.

W piątek zawodnicy testują ustawienia samochodu oraz testują opony na kwalifikacje i wyścig. Przeważnie jedna mieszanka (każda ma inną twardości gum) spisuje się lepiej i to na niej zawodnik przejedzie większą cześć dystansu GP.(skorzystanie z obu mieszanek jest obowiązkowe - firma Pirelli wcześniej ogłasza które z dwie z czterech dostępnych mieszanek gum będą dostępne podczas Grand Prix)

Najwięcej pracy mają w piątek kierowcy by dobrze ustawić bolid, od sezonu 2010 często testowane są nowe części ponieważ z powodu zakazu testów miedzy zawodami nie ma innej możliwości. Reszta czasu przeznaczona jest na to by zespół mógł opracować odpowiednią strategię jazdy - rozplanować postoje w boksach, podczas których zmienia się opony. Od sezonu 2010 bolidów nie tankuje się w trakcie wyścigu.

Kierowcy startujący później w wyścigu, muszą podczas treningów oszczędzać samochód. W myśl przepisów na każdego kierowcę przypada 8 silników na cały sezon. Każda dodatkowa jednostka użyta w trakcie sezonu to kara cofnięcia na starcie o dziesięć pozycji. Z wcześniej już użytych silników można korzystać ponownie podczas następnych wyścigów lub też tylko treningów.

Kolejną częścią która musi wytrzymać więcej niż jeden wyścig jest skrzynia biegów. W sezonie 2011 wydłużono jej wytrzymałość i teraz każdy kierowca musi przejechać 5 Grand Prix i dopiero wtedy może pozwolić sobie na jej wymianę bez żadnej kary.

W czasie weekendu kierowcy mają do dyspozycji 11 kompletów opon, 6 tych twardszych oraz 5 miękkich. Jeden komplet opon twardych jest im zabierany po pierwszym piątkowym treningu.

Kwalifikacje:

O ustawieniu na starcie do niedzielnego wyścigu decyduje godzinna sesja kwalifikacyjna, rozgrywana w sobotę. Jest ona podzielona na trzy części:

Q1: biorą w niej udział wszyscy kierowcy. Mają oni do dyspozycji 20 minut i nieograniczoną liczbę okrążeń. Po zakończonej sesji najwolniejszych siedmiu kierowców kończy swój udział w kwalifikacjach i w niedzielę wystartują oni z pozycji 18-24. Ci którzy uzyskali czas o gorszy niż 107% czasu najszybszego kierowcy w Q1 nie mogą wziąć udziału w wyścigu chyba, że sędziowie wyrażą zgodę np. na podstawie lepszych czasów uzyskiwanych podczas treningów.

Q2: po pięciominutowej przerwie pozostałych 17 kierowców wyjeżdża na kolejną tym razem 15 minutowa sesję, po której znów odpada najwolniejsza siódemka – ci kierowcy zajmą pozycje startowe od 11 do 17.

Q3: po kolejnej pięciominutowej przerwie czołowa dziesiątka rywalizuje o najlepsze miejsca startowe. Ta część kwalifikacji trwa 10 minut, czasy z poprzednich części są anulowane. Kierowcy rozpoczynają ostatnią sesję. Opony na których ustanowią najlepszy czas będą używane przez nich na starcie wyścigu.

Wyścig:

Wyścig poprzedza okrążenie instalacyjne. 30 minut przed jego rozpoczęciem kierowcy mogą wyjechać na tor i wykonać dowolną liczbę okrążeń. Gdy wyjadą na prostą startową - ustawiają się na pozycjach wywalczonych w kwalifikacjach. Podczas okrążenia instalacyjnego nie wolno trenować startu, ani wyprzedzać innych kierowców (z wyjątkiem awarii).

Po zakończeniu rozgrzewki rozpoczyna się procedura startowa. Kierowca, któremu przed startem zgaśnie silnik sygnalizuje to - start może wtedy zostać przerwany. Odbywa się jeszcze jedno okrążenie instalacyjne a sprawca zostaje przesunięty na koniec stawki.

Dystans wyścigu to 305-320 km. Jedynym wyjątkiem jest tor uliczny w Monte Carlo, na którym wyścig ma 260 km. Czas trwania nie może przekroczyć dwóch godzin. W wyścigu sklasyfikowani są zawodnicy, którzy przejadą 90 proc. dystansu przejechanego przez zwycięzcę.

W przypadku znacznego pogorszenia pogody lub poważnego wypadku wyścig może zostać przerwany. Może zostać wznowiony lotnym startem z wykorzystaniem samochodu bezpieczeństwa - zachowuje się wtedy kolejność z momentu przerwania. W tym czasie samochody zatrzymują się na prostej startowej - mechanicy mogą nad nimi pracować, nie wolno jednak tankować paliwa. Jeśli nie dojdzie do wznowienia wyścigu za ostateczną przyjmuje się kolejność na przedostatnim pełnym okrążeniu (jeśli wyścig zostaje przerwany na 60. okrążeniu - decyduje kolejność po okrążeniu 58.)

W związku z tym, że od kilku sezonów jest tylko jeden dostawca opon dla wszystkich ekip, zmniejszono do dwóch rodzaje opon jakie poszczególne teamy dostaną na wyścig. Zwiększono natomiast ich łączną liczbę - w piątki każdy kierowca będzie miał po cztery komplety, natomiast w pozostałe dni - po 10.

Pit stopy:

Niezwykle ważnym elementem strategii wyścigu jest odpowiednie rozplanowanie postojów w boksach. Ilość paliwa w baku i stan opon mają wielki wpływ na zachowanie i prędkość samochodu, z drugiej jednak strony każdy postój zwiększa szanse rywali na wyprzedzenie zawodnika.

Postoje są jednym z najbardziej emocjonujących momentów wyścigu Formuły 1. W ciągu kilku sekund zgrany zespół mechaników zmienia opony w samochodzie. Sprawność i szybkość ich pracy może zadecydować o zwycięstwie lub porażce w wyścigu.

Przeciętny zespół mechaników w boksie to 19 osób. 12 mechaników zmienia opony. Na każde koło przypada po trzech - jeden zdejmuje koło, jeden nakłada, jeden odkręca i dokręca śruby. Dwóch obsługuje przedni i tylny podnośnik. Jeden z czeka w pogotowiu ze specjalnym podnośnikiem na wypadek, gdyby samochód miał uszkodzony "nos". Jeden czyści wizjer kierowcy. Jeden stoi w pogotowiu z gaśnicą. Tak zwany "lizakowy" daje kierowcy sygnały kiedy ma się zatrzymać, wrzucić bieg i kiedy może wyjeżdżać z boksu. Od sezonu 2010 tankowanie jest zakazane a zawodnicy startują do wyścigu z taką ilością paliwa żeby wystarczyło im na przejechanie całego dystansu.

Kary:

Podczas wyścigu na kierowcę mogą zostać nałożone dwie podstawowe kary - "drive through" (nakaz przejazdu przez boksy) oraz "stop and go" (kara 10 sekund). W pierwszym przypadku zawodnik musi przejechać przez boksy z zachowaniem obowiązującego ograniczenia prędkości, w drugim ma obowiązek zatrzymać się na 10 sekund w boksie. Nie odbycie kary może się skończyć dyskwalifikacją.

Karane są takie przewinienia, jak: falstart, spowodowanie wypadku, którego można było uniknąć, zbyt duża prędkość w boksach, sprzeczne z przepisami blokowanie innego kierowcy czy blokowanie przy dublowaniu.

W niektórych przypadkach sędziowie mogą ukarać zawodnika przesunięciem o ustaloną ilość miejsc do tyłu na starcie do kolejnego wyścigu.

Samochód bezpieczeństwa:

Jeśli podczas wyścigu dojdzie do niebezpiecznej sytuacji, która jednak "nie jest wystarczająca do przerwania wyścigu", dyrektor zawodów wysyła na tor samochód bezpieczeństwa. Po poważnych wypadkach czy w czasie obfitych opadów deszczu samochód bezpieczeństwa prowadzi całą stawkę ze zmniejszoną prędkością, aż sytuacja na torze wróci do normy. Podczas tej fazy wyścigu, zwanej neutralizacją, wyprzedzanie jest absolutnie zakazane.

Dodatkowo każdy bolid, który podczas obecności samochodu bezpieczeństwa straci w pit stopie okrążenie ma obowiązek wyprzedzenia całej grupy, nadrobienie okrążenia i ustawienie się na końcu stawki.

Poza zasadami jest jeszcze więcej ciekawostek dzięki którym można Formułę 1 lepiej poznać a są one zawarte w dziale zrozumieć Formułę 1